Harmonia ciała, serca
i umysłu

Hatha-joga wg metody BKS Iyengara

Adam Bielewicz

„Ha” oznacza energię aktywną, gorącą, słoneczną, męską, a „Tha” pasywną, księżycową, kobiecą. Hatha jest stanem ich równowagi. W Hatha-jodze stan ten osiąga się dzięki praktyce asan – pozycji jogicznych, których jest ok. 200, choć starożytne teksty mówią, że jest ich 84 tys. 

B. K. S. Iyengar jest największym współczesnym nauczycielem jogi i twórcą metody zwanej od jego nazwiska jogą Iyengara. W wieku 89 lat zadziwia niespotykaną sprawnością i energią. Twierdzi, że od ponad 40 lat ani razu nie przeziębił się, ani nie miał gorączki. Jako nastolatek był bardzo chorowity i słaby. Pomogła mu joga, którą po dziś dzień praktykuje (3 godziny dziennie), doskonali i modyfikuje. 

Na podstawie doświadczeń z praktyki własnej i z pracy z tysiącami osób, opracował specjalne sekwencje ćwiczeń na różne dolegliwości, począwszy od przeziębienia, poprzez bóle pleców, kłopoty z ciśnieniem, aż do depresji i chronicznego zmęczenia. Rozpisał treningi na blisko 50 dolegliwości i wynalazł przyrządy wspomagające ćwiczenia: specjalnie zaprojektowane ławki, krzesła i wałki. By efekty praktyki były jak najlepsze, trzeba wykonywać wszystkie pozycje w ściśle określony sposób. Tylko wtedy można precyzyjnie dotrzeć do każdej partii ciała (od skóry po narządy wewnętrzne). Właśnie dlatego osoby praktykujące jogę Iyengara wielką wagę przykładają do dokładności i świadomej pracy w asanach, by wykonywać je w 100% prawidłowo. Nie ćwiczy się tak, jak pozwala ciało, gdyż byłoby to tylko pogłębianie istniejących ograniczeń i nieprawidłowości. Tu każda część ciała musi wykonać ściśle określoną pracę. W praktyce asan trzeba stale wybiegać poza to, co wydaje się szczytem możliwości. W ten sposób można osiągnąć szybkie rezultaty. 

Choć może się wydawać, że ten rodzaj jogi koncentruje się tylko na fizyczności (pracy z ciałem), zdaniem Iyengara jest to po prostu medytacja w ruchu. Powtarzanie określonych pozycji i ćwiczenia oddechowe dają głębokie efekty na poziomie fizycznym, emocjonalnym i mentalnym. Bardzo ważne jest, by ćwiczyć pod okiem dobrego nauczyciela. Uprawnienia do uczenia jogi Iyengara potwierdza dyplom  wydawany  osobom, które same praktykują od minimum 5-6 lat i ukończyły 3-letni kurs nauczycielski.

Ten rodzaj jogi zyskał największą popularność na świecie. Ćwiczy zarówno młodzież, jak i dorośli. Praktykę można rozpocząć od 15-16 roku życia. Górna granica nie istnieje. 

Na pierwszych zajęciach skupiamy się na dokładnym wyjaśnieniu techniki, precyzji i ustawień. To ważne, by kursanci sami wiedzieli jak pracują poszczególne mięśnie i kontrolowali je. Początkowo cała uwaga skoncentrowana jest na pracy ciała. Dzięki temu umysł odpoczywa. Mężczyźni zwykle lepiej sobie radzą z asanami wymagającymi siły i wytrzymałości. Natomiast kobiety są bardziej elastyczne i świadome swojego ciała. Regularna i intensywna praktyka szybko przynosi głębokie i długotrwałe efekty. Rezultaty zależą też od indywidualnych predyspozycji i od stanu w jakim się znajdujemy rozpoczynając ćwiczenia. Niezależnie jednak od tego, czy zaczynamy jako nastolatkowie, czy osoby 60 letnie, praktyka każdemu przyniesie korzyści.

 zajęcia trwają: 90 min.
częstotliwość dla początkujących: 2-3 razy w tygodniu
Przeciwwskazania do wykonywania niektórych pozycji: dyskopatia, zwyrodnienia kręgosłupa, choroby serca, daleko- lub krótkowzroczność, jaskra, ropne zapalenie uszu, nadciśnienie, odklejanie się siatkówki. Przy wielu z tych schorzeń wykonuje się zmodyfikowane wersje asan. Dla kobiet ciężarnych i w trakcie menstruacji są specjalne zestawy ćwiczeń.


Tekst ukazał sie w miesięczniku SHAPE w listopadzie 2007